Skansen Budownictwa Drewnianego Szymbark

Skansen Budownictwa Drewnianego w Szymbarku to miejsce, które łączy tradycyjną architekturę drewnianą z całkiem nietypowymi atrakcjami. Położony w sercu Kaszub, nieopodal Kościerzyny, oferuje coś więcej niż standardowe muzeum na świeżym powietrzu. Obok zabytkowych domów i narzędzi ciesielskich czeka tu dom postawiony dosłownie do góry nogami, najdłuższa deska świata czy autentyczny dom przywieziony z Syberii.

Warto wiedzieć, że Szymbark kiedyś słynął jako ośrodek produkcji drewnianych domów – ta tradycja ciesielska przetrwała w postaci skansenu, który oficjalnie nazywa się Centrum Edukacji i Promocji Regionu.

Dom do góry nogami – symbol odwróconego systemu

Pierwsza rzecz, która rzuca się w oczy po wejściu na teren skansenu, to budynek stojący na dachu. To nie żart ani optyczna iluzja – dom rzeczywiście został zbudowany od dachu i ustawiony dachem w dół. Wchodzi się do niego przez szczytowe okno, po czym zaczyna się spacer po suficie.

Wnętrze urządzone jest w stylu PRL-u. Meble z czasów realnego socjalizmu, telewizor, kredens – wszystko wisi nad głową. Z piętra schodzi się na parter, a nie odwrotnie. Budynek lekko się buja podczas zwiedzania, co u niektórych osób wywołuje dyskomfort – nie każdy ma ochotę wejść do środka po tym, jak usłyszy o tym od innych zwiedzających.

Pomysłodawca budynku, Daniel Czapiewski, zaprojektował go jako symbol czasów PRL-u, gdy wszystko było postawione na głowie. Dom ma też upamiętniać udział Kaszubów w obaleniu systemu komunistycznego.

To nietypowe rozwiązanie przyciąga turystów z całej Polski. Dla dzieci to czysta zabawa, dla dorosłych – ciekawa lekcja historii w bardzo oryginalnym wydaniu.

Muzeum Ciesielstwa i tradycyjne rzemiosło

Serce skansenu stanowi ekspozycja narzędzi i urządzeń związanych z obróbką drewna. W Muzeum Ciesielstwa zgromadzono narzędzia ciesielskie, kołodziejskie, rolnicze, furmańskie, a także sprzęty medyczne i gospodarstwa domowego z okresu od XVIII wieku do wybuchu II wojny światowej.

Wśród eksponatów znajdują się prawdziwe perełki. Można zobaczyć liczącą około 200 lat tokarko-kopiarkę do produkcji szprych do kół wozów czy dentystyczny przyrząd do wiercenia zębów na napęd nożny sprzed 150 lat. Większość eksponatów pochodzi z muzeum kaszubskiego i stanowi cenne świadectwo dawnego rzemiosła.

Najdłuższa deska świata i Dom Sybiraka

Na terenie skansenu znajduje się rekordowa deska o długości 36 metrów i 83 centymetrów. To jeden z tych obiektów, które trzeba zobaczyć na własne oczy, żeby docenić kunszt dawnych cieśli i możliwości lokalnego drewna.

Zupełnie inny charakter ma Dom Sybiraka – autentyczny drewniany budynek przywieziony spod Irkucka i złożony na nowo w Szymbarku. To część ekspozycji poświęconej losowi Polaków zsyłanych na Syberię. Na terenie skansenu znajduje się również wagon kolejowy zwany „Pociągiem Donikąd”, którym transportowano polskich zesłańców. Podróż w takich warunkach trwała od jednego do trzech miesięcy, a w jednym wagonie mieściło się minimum 50 osób. W każdym wagonie znajdował się piec oraz otwór w podłodze służący jako toaleta.

Wokół stawu na terenie skansenu umieszczono kilkadziesiąt tablic pamiątkowych z nazwiskami osób, które zginęły w obozach na Syberii i innych miejscach zesłania.

Dodatkowe atrakcje – Kaszubski Świat Bajek i nie tylko

Dla najmłodszych przygotowano Kaszubski Świat Bajek, gdzie mogą posłuchać opowieści związanych z regionem. To dobry sposób na odpoczynek dla rodziców i edukacyjną rozrywkę dla dzieci.

Na terenie znajduje się też stół noblisty Lecha Wałęsy oraz Dwór Salino. Można zwiedzić bunkier „Gryfa Pomorskiego”, co stanowi dodatkową atrakcję dla osób interesujących się historią wojskowości.

Skansen oferuje również różne zajęcia dodatkowe. Za dopłatą można wziąć udział w pieczeniu kiełbasek przy ognisku, przejechać się wozem drabiniastym, samodzielnie upiec chleb czy uczestniczyć w zajęciach muzycznych z kapelą kaszubską. Dostępny jest też park linowy i kino XD.

Dla kogo jest ten skansen?

To miejsce, które sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu mnóstwo atrakcji – od domu do góry nogami po świat bajek i park linowy. Miłośnicy historii docenią ekspozycje związane z Sybirakami i tradycyjnym rzemiosłem. Osoby interesujące się architekturą drewnianą zobaczą autentyczne przykłady kaszubskiego budownictwa.

Warto przyjechać na cały dzień. Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około dwóch godzin, ale jeśli chce się spokojnie obejrzeć wszystkie ekspozycje i skorzystać z dodatkowych atrakcji, można tutaj spędzić nawet 5-7 godzin.

Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia: Od poniedziałku do soboty skansen jest otwarty w godzinach 9:00-17:00, w niedziele i święta od 10:00 do 17:00. 11 listopada również od 10:00 do 17:00.

Ceny biletów: Bilet normalny kosztuje 12 zł, dzieci do lat 6 wchodzą bezpłatnie (nie dotyczy grup zorganizowanych). Dla grup zorganizowanych powyżej 25 osób cena wynosi 9 zł od osoby, a opiekun wchodzi za darmo. Cena biletu zawiera usługę przewodnika.

Zwiedzanie z przewodnikiem: Na terenie skansenu regularnie pojawiają się przewodnicy, którzy oprowadzają grupy. Można dołączyć do grupy formowanej na miejscu. Warto skorzystać z tej opcji – przewodnicy opowiadają bardzo barwnie o historii poszczególnych obiektów i regionu.

Jak dojechać: Skansen znajduje się w miejscowości Szymbark (adres: Szymbarskich Zakładników 12, 83-315 Szymbark). Z Gdańska lub Gdyni jedzie się przez Żukowo – na wysokości Wieżycy (najwyższego szczytu Polski Północnej) trzeba skręcić w prawo na Szymbark-Gołubie. Jadąc drogą nr 20 z Żukowa w kierunku Kościerzyny, po 22 km należy skręcić w prawo na Szymbark, a dalej kierować się według wskazań tablic informujących o Najdłuższej Desce i Skansenie budownictwa drewnianego.

Na początku terenu znajduje się sklepik pamiątkarski, przez który wchodzi się do skansenu. Parking jest dostępny dla zwiedzających.

Dodatkowe usługi: Pieczenie kiełbasek przy ognisku kosztuje około 8 zł od osoby (kiełbaski, chleb, ketchup). Przejażdżka wozem drabiniastym to koszt około 280-600 zł za wóz (w zależności od oferty). Dostępne są też degustacje piwa w browarze (5 rodzajów po 125 ml) od 20 zł od osoby oraz lekcje tabaczenia z degustacją od 15 zł od osoby. Park linowy kosztuje od 25 zł, a seans w kinie XD od 14 zł.

Warto zaplanować wizytę w Szymbarku jako część większej wycieczki po Kaszubach – w okolicy znajduje się Wieżyca z wieżą widokową oraz inne atrakcje Szwajcarii Kaszubskiej.